Son yıllarda özellikle ergenler arasında şiddet olaylarının arttığını belirten uzmanlar, şiddetin arkasında yatan nedenleri doğru anlamanın ve aileleri bilinçlendirmenin önemli olduğunu söylüyor.

Ergenlik döneminde artan şiddet ve zorbalığın, sadece mağdurları değil, bu davranışları sergileyen gençleri de olumsuz etkilediğine dikkat çeken Uzman Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü, “Sosyal medya, oyunlar ve dizilerde şiddetin kahramanlık ya da güç göstergesi gibi sunulması, gençlerin bu davranışı normalize etmesine yol açabilir.” dedi. Çocukların duygularını sağlıklı ifade edebileceği güvenli ortamların oluşturulması ve açık iletişimin önemini vurgulayan Ülkü, zorbalığın arkasında çoğu zaman bir ihtiyaç, ihmal ya da yanlış öğrenilmiş bir modelin yattığını kaydetti. 

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Uzman Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü, özellikle ergenlik döneminde artan şiddet ve zorbalık davranışlarının nedenleri, belirtileri ve bunlarla baş etme yolları hakkında açıklamalarda bulundu.

Şiddetin kahramanlık ya da güç göstergesi gibi sunulması, normalize edilmesine yol açabilir!

Son yıllarda özellikle sosyal medyada ve okul ortamlarında ergenler arasında şiddetin ve zorbalığın artmaya başladığına dikkat çeken Uzman Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü, “Bunu durdurmanın ilk adımı, şiddetin arkasında yatan nedenleri doğru anlamak ve aileleri bilinçlendirmekten geçiyor.” dedi.

Şiddetin yaygınlaşmasının ardında birçok etken bulunduğuna işaret eden Ülkü, “Çocuklar, çevrelerindeki yetişkinlerin ve akranlarının davranışlarını taklit eder. Evde ya da sosyal çevrede şiddetin sıkça yaşanması, bu davranışı içselleştirmelerine neden olabilir. Sosyal medya, oyunlar ve dizilerde şiddetin kahramanlık ya da güç göstergesi gibi sunulması, gençlerin bu davranışı normalize etmesine yol açabilir. Özellikle duygusal ihmal yaşayan gençlerde, karşısındaki kişinin duygularını anlamak ve ona göre davranmak zorlaşabilir. Gruplar içinde yer edinmek isteyen gençler, onay görmek için şiddet içeren davranışlara yönelebilir.”

Bu davranışlar çocuğun zorbalık yaptığına işaret edebilir! 

Bir çocuğun zorbalık yaptığını anlamanın her zaman kolay olmasa da bazı sinyallerin dikkat çekici olduğunu kaydeden Uzman Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü, şunları söyledi:

“Sürekli başkalarını küçümseyen veya alay eden ifadeler kullanır. Şiddet içeren olaylardan sonra ‘ama o da hak etti’ gibi savunmacı bir yaklaşım sergiler. Evde kardeşlerine karşı baskın, tehditkar veya manipülatif davranır. Akranları hakkında sık sık olumsuz konuşur ve arkadaşlık ilişkileri yüzeysel kalır. Ailelerin bu ipuçlarını gözlemlemesi ve çocuğun davranışlarıyla ilgili açık uçlu, yargılamayan sorular sorması önemlidir.”

Çocukların yoğun duygular ile baş etmesine yardımcı olunmalı!

Zorbalığın erken fark edilmesinin ve doğru yönlendirilmesinin, hem zorbalığı yapan hem de maruz kalan çocuk için önemli olduğunun altını çizen Uzman Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü, “Ayrıca erken müdahalelerle alınan önlemler, zorbalığın başka çocuklara vereceği psikolojik zararı da azaltır.” dedi.

Ailelerin, bu konuda  önleyici ve onarıcı bir rol üstlenebileceklerini ifade eden Ülkü, “Açık iletişim çok önemlidir. Çocuğun duygularını yargılamadan ifade edebileceği bir ortam sağlamak, davranışların altında yatan ihtiyaçları anlamayı kolaylaştırır. Çocukların yoğun duygular ile baş etmesinde yardımcı olunmalı. Öfke, hayal kırıklığı, kıskançlık gibi duygularla nasıl baş edileceği konusunda destek olunmalı. Aile içi tartışmalarda şiddet yerine sağlıklı iletişim yöntemlerinin kullanılması çok etkilidir. Şiddet ya da zorbalık içeren davranışların asla kabul edilmeyeceğini net şekilde göstermek gerekir. Öğretmenlerle düzenli iletişimde olmak ve okul psikolojik danışmanlarıyla iş birliği yapmak destekleyici olacaktır.” açıklamasını yaptı.

Her zorbalık davranışının ardında bir ihtiyaç, ihmal ya da yanlış öğrenilmiş bir model olabilir!

Zorbalığın, yalnızca mağduru değil, zorbalığı yapan çocuğu da olumsuz etkilediğini dile getiren Uzman Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü, “Mağdurlarda kaygı bozuklukları, depresyon, özgüven kaybı, okul fobisi, akademik başarıda düşüş gibi sorunlar görülebilir. Zorbalık yapan ergenlerde ise suç eğiliminde artış,   uzun vadede sağlıksız sosyal ilişkiler kurma eğilimi olabilir.” dedi.

Ergenlik döneminin, bireyin sosyal çevresiyle ilişkiler kurduğu kritik bir dönem olduğunu da hatırlatan Ülkü, sözlerini şöyle tamamladı:

“Bu dönemde ortaya çıkan şiddet ve zorbalık davranışları asla küçümsenmemeli. Her zorbalık davranışının ardında bir ihtiyaç, bir ihmal ya da yanlış öğrenilmiş bir model olabilir. Bu nedenle ailelerin, öğretmenlerin ve uzmanların iş birliği içinde hareket etmesi, çocuklara sağlıklı iletişim yolları, empati ve duygusal farkındalık kazandırması büyük önem taşır.”