Türkiye-Azerbaycan Kardeşliğinin En Büyük Projesi

Türkiye ile Azerbaycan kardeşliğinin en büyük projelerinden olan Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı Projesi (TANAP)'nın Avrupa bağlantısı, 30 Kasım 2019 tarihinde Edirne İpsala'da gerçekleşen tarihi törenle açılmıştı. Enerjinin "İpek Yolu" olarak anılan TANAP, Azerbaycan'dan Avrupa'ya uzanan kritik bir enerji koridoru olarak bölgenin tedarik güvenliğinde kilit rol oynamayı sürdürüyor.

Açılış töreni, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in katılımıyla MS4 Ölçüm İstasyonu'nda gerçekleştirilmişti.

Güney Gaz Koridoru'nun En Kritik Halkası

Güney Gaz Koridoru’nun en önemli halkasını oluşturan TANAP, Azerbaycan'ın Şah Deniz-2 sahasından çıkarılan doğal gazı 1.811 kilometrelik Anadolu güzergâhından geçirerek ilerliyor. Hat, Türkiye-Yunanistan sınırında Trans Adriyatik Doğal Gaz Boru Hattı (TAP)'a teslim ediliyor ve buradan Yunanistan, Arnavutluk ve İtalya üzerinden Avrupa pazarına ulaşıyor.

• Güzergâh: Ardahan Posof'tan başlayıp Edirne'ye uzanan boru hattı, toplam 20 ilden, 67 ilçe ve 600 köyden geçmektedir. Bu iller arasında Kars, Erzurum, Eskişehir ve Bursa gibi şehirler bulunmaktadır.

• Stratejik Katkı: Proje, hem kaynak hem de güzergâh çeşitliliği sağlayarak Avrupa'nın enerji tedarik güvenliğini güçlendiriyor.

Çevre ve Kültürel Mirasa Önemli Katkılar

TANAP, enerji altyapısının yanı sıra çevre, biyoçeşitlilik ve kültürel mirasın korunması alanlarında da kapsamlı çalışmalar yürütmüştür:

• Yeni Türler: Yapılan kapsamlı çalışmalar sonucunda, daha önce bilim dünyasına bilinmeyen 9 böcek ve 7 bitki türü olmak üzere toplam 16 yeni canlı türü bilim dünyasına kazandırıldı.

• Biyoçeşitlilik: Proje güzergâhında yapılan ağaçlandırma ve biyoçeşitlilik dengeleme çalışmaları ile geçilen habitat alanlarına pozitif katkı sağlandı ve bu çalışmalar nedeniyle TANAP birçok sürdürülebilirlik ödülüne layık görüldü.

• Kültürel Mirasın Tespiti: Arkeolojik ve kültürel miras alanlarının tespiti saha çalışmaları neticesinde, daha önce envanterde kayıtlı olmayan 106 yeni alan tespit edilerek tescil edilmiş ve koruma altına alınmıştır.

Arkeolojik Keşifler ve Sosyal Sorumluluk

• Kurtarma Kazıları: İnşaat sürecinde gerçekleştirilen kurtarma kazıları kapsamında toplam 48 adet arkeolojik alan ve yaklaşık 1.000 adet arkeolojik eser Türkiye kültür envanterine katılmıştır.

• Alaybeyi Arkeolojik Alanı: Boru hattı güzergâhının 335. kilometresinde tesadüfen tespit edilen Alaybeyi Arkeolojik Alanı'nda, Karaz Kültürünü de içeren çok katmanlı yapılar bulunmuştur. Karbon analizleri, buradaki en eski yerleşimin M.Ö. 4720-4553 tarihlerine kadar uzandığını göstermiştir.

• Sosyal ve Çevresel Yatırımlar: Sosyal ve Çevresel Yatırım Programları (SEİP) kapsamında, boru hattının geçtiği 20 il, 67 ilçe ve 600 köyde eğitimden altyapıya kadar geniş bir yelpazede toplam 1.000'in üzerinde proje desteklenerek bölgenin sosyal ve ekonomik kalkınmasına katkı sunulmuştur.